नरवीर तानाजी मालुसरे यांच्या शौर्याला विनम्र अभिवादन!

तानाजी मालुसरे हे एक शूर आणि प्रसिद्ध मराठा योद्धा आहेत ज्यांचे नाव पराक्रमाचे प्रतिशब्द आहे. तो महान योद्धा छत्रपती शिवाजी राजेंचे मित्र होते. ४ फेब्रुवारी १६७० च्या युद्धात त्यांनी त्यांनी अतुलनीय शौर्य गाजवले. जिथे त्यांनी मोगल किल्ल्याचा किल्लेदार उदयभान राठोड याच्या विरुद्ध शेवटच्या श्वासापर्यंत लढा दिला. या लढाईमुळे मराठ्यांच्या स्वराज्यात कोंढाणासारखा महत्वाचा किल्ला आला. परंतु याच लढाई त्यांना वीरमरण आले. दुःख व्यक्त करताना छत्रपती शिवाजी महाराज म्हणाले “गड आला पण सिंह गेला” आणि कोंढाण्याचे नाव सिंहगड झाले.


सिंहगडच्या लढाईबद्दल आणि तानाजी मालुसरे यांनी हा कसा संघर्ष केला?

तानाजी मालुसरे यांच्या मुलाच्या लग्नाची तयारी सुरू होती. आजूबाजूला कोंडीचे वातावरण होते. शिवाजी व त्यांच्या कुटुंबीयांना लग्नात येण्यासाठी आमंत्रित करण्यासाठी ते गेले होते पण त्यांना कळले की शिवाजी सिंहगड किल्ला परत मोगलांपासून परत आणायचा आहे. पूर्वी सिंहगड किल्ल्याचे नाव कोंढाणा होते.

कोंढाणा किल्ल्याच्या इतिहासाची झलक पाहूया आणि तो मुघलांच्या ताब्यात कसा गेला?

१६५५ मध्ये पुरंदरच्या तहामुळे छत्रपती शिवाजी महाराजांना कोंढाणा किल्ला मोगलांना द्यावा लागला. पुण्याजवळील कोंढाणा हा सर्वात मोठा किल्ला होता. पुरंदरच्या तहानंतर राजपूत, अरब आणि पठाण सैन्य मोगलांच्या वतीने किल्ल्याचे रक्षण करतात. त्यापैकी सर्वात सक्षम सेनापती उदयभान राठोड होता. तो किल्लेदार होता आणि त्याची नियुक्ती मोगल सेनाप्रमुख जयसिंग यांनी केली होती.

शिवाजी महाराजांच्या आदेशानंतर, १६७० मध्ये तानाजीने ५०० मावळ्यांसह कोंढाणा किल्ला ताब्यात घेण्यासाठी कूच केले. त्याचा भाऊ सूर्याजी आणि शेलार मामा त्याच्यासमवेत होते. हवामान ठीक नव्हते आणि उंच उंचीमुळे गड चढणे अवघड होते. चढणे जवळजवळ उभे होते.

उदयभानच्या नेतृत्वात किल्ल्याची पहारेकरी २००० जास्त मुघल सैनिक करत होते. किल्ल्याचा एकमेव भाग जिथे मुघल सैन्य नव्हते तो म्हणजे उंच डोंगरावरचा माथा होता.

काही निवडक सैनिकांसह तानाजी मालुसरे दोरीच्या साहाय्याने उंच कडा चढून वर गेले आणि मोगलांवर हल्ला केला. गाफील असलेले उदयभान आणि मोगल सैनिकांना या हल्ल्याची माहिती नव्हती. तरीदेखील त्यांनी हि लढाई जोरदारपणे लढली आणि तानाजी मालुसरे यांना उदयभानने ठार मारले. तानाजींच्या मृत्यूनंतर त्याचे भाऊ सूर्याजी आणि शेलार मामा यांनी युद्धाची सूत्रे स्वीकारली आणि उदयभानाला ठार केले. शेवटी, मराठ्यांनी तानाजीच्या शौर्यामुळे विजय मिळविला आणि कोंढाणा किल्ल्यावर भगवा ध्वज फडकविला.

तानाजी मालुसरे – सिंहगड

तानाजी मालुसरे यांच्या शौर्यामुळे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी कोंढाणा किल्ल्याचे नामकरण “सिंहगड” असे केले. तसेच तानाजी मालुसरेंच्या मृत्यनंतर त्यांच्या मुलाचे रायबाचे लग्न महाराजांनी यथासांग पार पाडले.

सुभेदार नरवीर तानाजी मालुसरे यांच्याबद्दल

जन्म तारीख: १६२६
जन्मस्थळ: गोडोली, सातारा, महाराष्ट्र
मृत्यूची तारीख: १६७० एडी
मृत्यूचे ठिकाण: सिंहगड, पुणे
मृत्यूचे कारण: रणांगणात शौर्य गाजवताना
वडिलांचे नाव: सरदार कालोजी
आईचे नाव: पार्वतीबाई
भावंडे: भाऊ-सरदार सूर्याजी
वैवाहिक स्थिती: विवाहित (मृत्यूच्या वेळी)
पत्नी / जोडीदार: सावित्री मालुसरे
मुले: मुलगा-रायबा मालुसरे

 844 total views,  2 views today

Share This :

Anand Sontakke

Anand Sontakke is a Masters in International Business having 10 years experience in field of Import-Export

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *